XXIV Ciclo de Órgano y Música antigua en Xunqueira de Ambía

  • Autor de la entrada:
  • Categoría de la entrada:Noticias

La pequeña localidad de Xunqueira de Ambía ha sido golpeada por el accidente ferroviario de Santiago de Compostela, perdiendo la vida en él , dos jóvenes de esta localidad. El Ciclo de Órgano se une al dolor de las víctimas y la música servirá de pequeño homenaje .

Programa Xunqueira 2013
Programa Xunqueira 2013
Lee más sobre el artículo XXIV Ciclo de Órgano y Música antigua en Xunqueira de Ambía
Programa Xunqueira 2013

Actividades del 8 de junio

  • Autor de la entrada:
  • Categoría de la entrada:Actividades

Para el próximo día 8 de junio tenemos previstas las siguientes actividades:

Visita a los órganos del Ribeiro y Homenaje a nuestros Socios de Honor. Solo para miembros de la asociación.

14.00: Comida de confraternización en San Clodio. Apuntarse antes de final de mes.

16.00h Visita al órgano de San Clodio.

17.30 Visita al órgano de Santo Domingo de Ribadavia.

20.00 Visita a la bodega de Vilerma; homenaje a nuestros Socios de Honor (Dª Montserrat Torrent, D. Tomás Camacho y D. José Luis González Uriol, que intentarán asistir), y presentación del logo Rato no Tubo, de D. Baldomero Moreira.

Independientemente de asistir o no a la comida, necesitaríamos que confirmarais asistencia a la actividad, para dar razón en Vilerma del número de personas que visitaremos la bodega. El desplazamiento correrá por cuenta de cada uno, pero, como sempre, podemos compartir vehículo si nos organizamos: quien necesite transporte, que se ponga en contacto con la asociación.

Esperamos que las actividades sean do vuestro interés y os animéis a participar.

Fallecimiento de una gran organista

Ha fallecido una grandísima organista: Marie Claire Alain. Después de haber grabado varias veces la integral de la obra de Bach para órgano, y un repertorio enorme, el Alzheimer se la ha llevado. En el cielo la habrán recibido con música de Bach.  Gran mujer y artista,  sentimos  su pérdida y agradecemos  su legado organistico a través de sus numerosas grabaciones en grandes órganos históricos europeos.
Desde aquí nuestro pequeño homenaje.

Encuentro 16 de febrero Alumnado de órgano de Oporto y Ourense en Santiago de Compostela

  • Autor de la entrada:
  • Categoría de la entrada:Conciertos
ENCUENTRO DE ALUMNOS DE ÓRGANO DE LOS CONSERVATORIOS DE OPORTO Y OURENSE.

El Conservatorio de Música de Santiago de Compostela, junto con la Asociación Cultural Amigos del Órgano «Un rato no tubo» .Ourense, han organizado un concierto de Órgano el sábado día 16 de febrero en el que los alumnos de Órgano de los Conservatorios de Oporto ( Portugal) y Ourense interpretarán obras del S. XVI al S. XVIII. 

Igrexa de San Paio de Ante-Altares ( Plaza Quintana. Santiago de Compostela) . 
Sábado 16 de febrero de 2013.
Hora: 12.00h 
Entrada libre. 

PROGRAMA CONCERTO

S.Aguilera de Heredia (1561-1627)
Salve de primer tono por delasolre .
Julia Ammerman (CMUS Ourense)

P.Bruna (1611-1679)
Tiento en 2º tono por Gesolreut sobre la letanía de la Virgen
Nuria Peláez (CMUS Ourense)

S. Aguilera de Heredia (1565-1627) 
Tento de registo baixo de 1º tono
Pedro Vilela ( Conservatorio Oporto)

A.Carreira (1520-1547)
Cançao a cuatro glosada
Adrián Regueira ( CMUS Ourense)

F. Correa de Arauxo (1575/80-1655)
Tiento de medio registro de baxón de 7º tono
Rúben Bárbara, Conservatorio Oporto

J.K.Krell (1627-1693)
Capriccio sopra il Cucu
Marta Barreiro ( CMUS Ourense)

P.Bruna (1611-1679)
Tiento de mano derecha 
Nuno Ventura (Conservatorio Oporto)

J.B.Cabanilles(1644-1712) 
Tiento de Lleno
María García-Mendoza (CMUS Ourense)

J.B. Cabanilles(1644-1712)
Corrente italiana
Alejandra Escolante (CMUS Ourense)

Órgano de la Capilla del Santo Cristo – Catedral de Ourense

El órgano de la Capilla de Santo Cristo es un instrumento de gran belleza, situado sobre una puerta lateral, en un pequeño “corillo” a la izquierda de la entrada principal a la Capilla. De pequeñas dimensiones, seguramente su función principal es la del acompañamiento del cabildo en la liturgia de las horas así como de las funciones propias de esa capilla.

 

Disposición   Mano izquierda

Trémolo

Trompeta

Violón 8′

Octava 4′ 

Mano Derecha

Trompeta 8′

Gamba 8′

Violón 8′

Celeste 8′ 

Aunque en 1713, el organero palentino Antonio del Pino y Velasco construyó un nuevo órgano para esta capilla, en 1735 casi se hizo un órgano nuevo, obra de los maestros organeros Simón de Fontanes y Felipe Félix Feijoo, según cita don Emilio Duro Peña en su obra «La Música en la Catedral de Ourense» (1996), pág. 294. La caja parece ser obra del escultor Castro Canseco, quien se esmeró en integrarla en el conjunto estético de la capilla.

Durante el siglo XX sufrió una restauración que podemos calificar de «vandálica» al eliminar su carácter plenamente «ibérico» y romantizarlo con registros «contra natura».

Su estado actual es bastante deplorable. Entre otras cosas, el motor está medio roto y al poco tiempo deja de funcionar. Necesita urgentemente una restauración que le devuelva su carácter original. 

 

 

Con respecto al órgano primigenio de 1713, de Antonio del Pino y Velasco, podemos conocer la composición de dicho órgano, puesto que en el descargo de unas cuentas se incluyen estos datos descriptivos:

«…Que se compone de un flautado de octaba con 45 caños; – otro registro de dozena con 45 caños; – otro de quinzena con 45 caños; – otro de lleno de quatro caños por punto que son 180 caños; – otro de media mano de corneta ynglesa que tiene 24 caños y quatro por punto que son 36 caños; – más se le añadió a este regirsto medio registro de octaba de mano derecha, unido con la misma corneta para hacerla real y se toca todo junto; – otro registro de mano entera de dulzainas que tiene 45 caños, – más media mano de clarines de 24 caños y siete de aumentación más un flautado tapado; – más un flautado de octaba tendido; – más con quarenta y cinco caños; – más otro de orlos de mano entera con 45 caños; – más otro orlo digo un secreto con su ventillado y teclas para los pies en el qual suenan quatro timbales requintados para los clarines, con quatro pájaros y tablones para las conducciones; – además del secreto principal tiene otro secreto para hacer ecos y contraecos». Duro Peña, Emilio: La Música en la Catedral de Orense. Ourense, 1995. Págs 293-294  

 

Notas al programa del concierto de Edite Rocha

II XORNADAS DE ÓRGANO CIDADE DE OURENSE, 2012

PRESENTACIÓN DO CONCERTO

Buenas tardes:

Este año, con ilusión y sacrificio, la Asociación “Un rato no tubo” ha organizado las II Xornadas de Órgano Cidade de Ourense.

En esta ocasión hemos invitado a una organista portuguesa, formada en Paris y en Suiza y con una rica experiencia musicológica y concertistica. Su trabajo en la Universidad de Aveiro es reconocido por su labor de investigación en el mundo de la música antigua portuguesa con el reconocimiento del Premio de Investigación Histórica de Elvas.

Hemos contado de nuevo con la generosa e inestimable colaboración de la Parroquia de Santa Eufemia y de su párroco, D. Manuel Mera. Desde aquí nuestro agradecimiento. Con la Sociedad del Liceo Ourensano, una entidad siempre volcada en la cultura que nos presta sus instalaciones siempre que lo necesitamos, y con nuestros asociados, cada vez más numerosos y entregados.

Y a todas las personas que nos acompañan y animan para que ésta recién estrenada asociación siga adelante con un montón de proyectos.

En esta edición no se ha podido contar con la presencia de la pantalla que haga más fácil la escucha del concierto, pero seguiremos el concierto sintiendo la presencia de la música que llena las naves y de la belleza de su sonido.

Como se hace habitualmente en muchos países de Europa, y como también hicimos el año pasado, se ha puesto a la entrada de la Iglesia una cesta para que la persona que así lo desee, pueda contribuir económicamente con el coste del concierto. Los animamos también a que se hagan socios.

Disfruten del concierto, y sólo añadir que antes de cada obra se leerán unos breves comentarios sobre el compositor y la obra.

Muchas gracias por su estancia aquí y esperamos seguir contando con su apoyo.

Marisol Mendive

Presidenta da Asociación de Amigos do Órgano “Un rato no tubo” de Ourense

NOTAS AO PROGRAMA

Luís de Freitas Branco (Lisboa, 18901955).

Compositor portugués nado en Lisboa, unha das máis importantes personalidades da cultura portuguesa do século XX.

Desenvolveu a súa actividade en diversas áreas da vida cultural. Educado no medio familiar, ben pronto tomou contacto coa música, estudando violín e piano. Aos 14 anos xa compoñía cancións que alcanzaron unha gran popularidade. Ao 17 anos empezou a súa tarefa como crítico musical no Diario Ilustrado. Tamén estudou órgano.

En 1910 instalouse en Berlín co fin de estudar composición, música antiga e metodoloxía da historia da música. En maio de 1911 viaxou a París, onde tivo ocasión de coñecer a Claude Debussy e a corrente estética impresionista. Durante varios anos exerceu o cargo de Director do Conservatorio de Lisboa.

Alberto Nepomuceno (1864-1920)

Compositor brasileiro nacido en Fortaleza (Brasil) en 1864. Comezou os seus estudos musicais co seu pai, que era violinista, organista, profesor e mestre de capela na catedral de Fortaleza. En 1872, trasladouse xunto coa súa familia a Recife, onde comezou os seus estudos de piano e violín.

En 1885, presentou as súas composicións por primeira vez no Instituto Nacional Musical, un conxunto de cancións en portugués. O principal obxectivo do concerto era facer cambiar de idea aos que consideraban que o portugués non era un idioma apropiado para o bel canto. Foi moi criticado por facelo e comezou unha verdadeira batalla contra varios xornais e críticos musicais.

En 1888 ampliou os seus estudos musicais en Roma e Berlín. Casado cunha muller norueguesa, trasladouse a vivir a Bergen, onde coñeceu ao compositor Edward Grieg. A amizade de Nepomuceno con Grieg contribuíu decisivamente ao convencemento deste de escribir a música que reflectira a cultura brasileira. Antes de abandonar Europa visitou París,donde encontrouse con destacados compositores comoCamille Saint-Saëns e Vincent d’Indy e Claude Debussy. Morreu en 1920.

Calimerio Soares (1944-2011).

Compositor, clavecinista e organista, nado en São Sebastião do Paraíso provincia de Minas Gerais (Brasil), onde empezou os seus estudos musicais, continuándoos logo no Conservatorio Musical de Ribeirão Preto. Graduouse en piano e música pola Universidade Federal de Uberlândia, especializándose en órgano en Estados Unidos de América.
Doutor en Composición Musical pola Universidade de Leeds (Inglaterra).

Desenvolveu unha intensa actividade docente e dirixiu varios conxuntos especializados en música antiga e contemporánea.

As súas composicións foron executadas por renomeados intérpretes tanto en Brasil como tamén en varios países como Suecia, Estados Unidos, México, República Dominicana, Costa Rica, e recentemente, en Gran Bretaña, Alemaña, Francia, España, Arxentina, Malaisia, Israel, Finlandia, Suíza e Moldavia.

É membro-fundador da Asociación Brasileira de Organistas. Así mesmo, é membro da Asociación Aristide Cavaillé-Coll de Paris e da Sociedade Brasileira de Música Contemporánea.

Faleceu en Xuño do 2011.

Cesar Franck (Lieja, Bélxica, 1822 – París, 1890).

Compositor, organista e pedagogo belga, naturalizado francés. Ocupa un lugar privilexiado na historia da música non só polo valor incuestionable da súa produción, senón, sobre todo, pola súa decisiva influencia en toda unha xeración de compositores. Profesor de órgano no Conservatorio de París dende 1872, tivo como alumnos os músicos que constituíron o núcleo da moderna escola instrumental francesa, entre eles Vincent d’Indy, Ernest Chausson, Henri Duparc e Louis Vierne.

Neno prodixio, Franck dérase a coñecer a idade temperá na súa Bélxica natal como organista e pianista. Alumno do Conservatorio de París dende 1837, nesta institución descubriu a música de J. S. Bach, determinante na súa obra posterior. Establecido na capital gala de xeito definitivo dende 1843, en 1858 foi nomeado organista da igrexa de Santa Clotilde, cargo no que permaneceu ata a súa morte.

Na súa música, Franck fai gala dunha linguaxe harmónica de acentuado cromatismo que, aínda que remite a Wagner e Liszt, ten a súa verdadeira orixe en Bach, ao igual que o seu cultivo do contrapunto.

Pastoral

Ten un tema rudo e tenro á vez. De estrutura ABA comeza cun andantino que imita á danza pastoril francesa. Periodicamente hai unha coral harmonizada a catro voces que lle dá un aire relixioso. Na parte central, realiza unha modulación a do#menor que camiña cara a un allegretto en la menor. Despois dun recitativo introduce unha alegre toccatina con acordes en stacatto. Vacilante entre os tons maior e menor, regresa á tonalidade principal en Mi maior.

Coral nº 3 ( La menor)

Ao final da súa vida, Franck compuxo as tres corais para órgano que marcan un período no que Franck, rodeado de ferventes discípulos, consolida unha linguaxe característica no harmónico -a modulación e o cromatismo- e na forma -cíclica- que terá gran repercusión na música francesa de principios do século XX.

A coral n.º 3 consta de tres movementos. O primeiro movemento (quasi allegro) desenvolve dúas ideas opostas: unha toccata con motivos rotos, que ten moito parecido aos compases iniciais do preludio en la menor de Bach para órgano e un coral homorrítmico en valores elementais. A segunda parte é un adagio no que a melodía principal declama unha melodía moi bela e expresiva composta de catro seccións que vacilan entre o modo maior e menor, diatonismo e cromatismo. Na última parte, o tema principal vai buscando a súa verdadeira identidade. Modula do mi menor a Do maior; de re bemol a Re maior pasando por do# a Do maior antes de retomar o ton principal en la menor. É o glorioso final un epílogo onde os dous motivos emparellados, se encadean nunha alegre superposición, ata que unha maxestosa coda culmina nunha impoñente cadencia plagal.

II Xornadas de Órgano Cidade de Ourense

Entre los días 28 y 30 de noviembre de 2012 se desarrollarán las II Xornadas de Órgano Cidade de Ourense organizadas por la Asociación de Amigos del Órgano Un Rato No Tubo con la colaboración del Liceo Recreo Ourensán y de la Parroquia de Santa Eufemia do Centro.

El 28 de noviembre a las 20:30 h, en el Liceo Recreo Ourensán tendrá lugar el acto de Presentación de las Xornadas y la inauguración de la Exposición Fotográfica cuyo tema es el órgano y su mundo. Entrada libre.

El 29 de noviembre, a las 20:30 h, en el Liceo Recreo Ourensán se realizará un Encuentro con la organista Edite Rocha. Este acto será para socios/as de Un Rato No Tubo.

El 30 de noviembre, a las 20:30 h, en la Iglesia de Santa Eufemia del Centro la organista Edite Rocha dará un concierto de órgano. La entrada a este acto es libre.

Estas Xornadas están organizadas por la Asociación Un Rato No Tubo sin contar con ninguna ayuda económica pública oficial, es decir, gracias a las cuotas y colaboración de sus asociados/as.

Cartel II Xornadas

El aula de órgano del CMUS de Ourense se llamará Aula Antonio Jaunsarás

  • Autor de la entrada:
  • Categoría de la entrada:Noticias

Informamos a nuestros asociados/as que el próximo 20 de noviembre, a las 19:30 h, en el aula de órgano del CMUS de Ourense tendrá lugar el acto de nombramiento de dicha aula como Aula Antonio Jaunsarás, organista de la Catedral de Ourense desde 1919 hasta 1957 y director de la Coral de Ruada.

Con este propósito el CMUS, dentro de la Semana Santa Icía 2012, organiza un acto con la presencia de D. Ramón Estévez, Prefecto de Música de la Catedral de Ourense, la Coral de Ruada, dirigida por Xoán Antón Vázquez Casas y la organista y profesora de órgano Soledad Mendive. La entrada a este acto es libre hasta completar aforo.

Programa

19.30h

Conferencia a cargo de D. José Ramón Estévez. Prefecto de Música de la Catedral de Ourense.

“Breve semblanza de D. Antonio Jaunsarás”

20.00h

Actuación de la Coral de Ruada. Director: X.A. Vázquez Casas.

Programa

José Ramón Estévez Omnia in caritate
Antonio Jaunsarás A cinta de namorare (Arm. A. Jaunsarás)
Airiños aires (Arm. A. Jaunsarás)
Cantiga 65 Alfonso X el Sabio: A crecer debemos (Arm. A. Jaunsarás)
Vin de ver ao Neno. (Arm. A. Jaunsarás)
A Belén vinde pastores (Arm. A. Jaunsarás)
Noite de Paz (Arm. A. Jaunsarás)
Adeste Fideles (Arm. A. Jaunsarás

Soledad Mendive. Órgano

J.S.Bach (1685-1750 Tocata y fuga en re menor BWV 56

20.30h.

Colocación de una placa a su nombre.

Pequeño manual orientativo para la restauración y/o puesta a punto de un órgano

  • Autor de la entrada:
  • Categoría de la entrada:Sen categoría

 

Manual orientativo para la restauración y/o puesta a punto de un órgano

Una cantidad grande de los bienes culturales de nuestro país, (B.I.C.) lo componen bienes pertenecientes a la Iglesia. Entre ellos se encuentra el instrumento Órgano de tubos..

En muchos momentos de su historia, el órgano ha sido abandonado a la desidia por la desinformación e ignorancia de sus responsables. Con todo el respeto que merece como patrimonio heredado y que tenemos la obligación de transmitir a las futuras generaciones, nos ha parecido oportuno desde la Asociación Amigos del órgano “Un rato no tubo”, aportar lo que se podría un manual orientativo para la actuación en estos instrumentos, siempre desde el máximo respeto.

“Toda intervención en un órgano será precedida de un estudio detallado tanto de los elementos estructurales, mecánicos y sonoros del instrumento como de los elementos y condiciones de su entorno (tribuna, iglesia, municipio…). Este informe, memoria descriptiva o ficha diagnóstico servirá de base para la elaboración del proyecto o propuesta de intervención que, a su vez, contemplará las posibilidades de mantenimiento y utilización del instrumento una vez restaurado”.

1.- Se formará un comité operativo y con poder decisorio en el que se respeten y se tengan en cuenta las opiniones de todos y cada uno de sus miembros ya que, por su cualificación, se presupone que están en esa comisión.

Como norma a seguir, se llevará una total transparencia en todos los aspectos, tanto el económico como el técnico-artístico.

2.- La comisión estará compuesta por un experto en patrimonio, un delegado diocesano de patrimonio, un organista y quien se considere oportuno añadir.

3.- Esta comisión analizará las posibilidades reales de financiación y asegurará tales posibilidades, acudiendo a subvenciones públicas y privadas a las que pueda acceder.

Si ya hubiera una subvención para restaurar y/o poner a punto un instrumento, la comisión se encargará de un estudio previo que informará de cómo está el órgano en la actualidad, cuál era su configuración original y cuál es su valor artístico y musical.

Para este trabajo ayudará, si la hubiera, una catalogación exhaustiva previa.

En el caso de que exista, mas no sea completa, puede ser un buen punto de partida para la elaboración del estudio actualizado. Una vez que la comisión tenga claro el procedimiento a seguir, se redactará una relación de prescripciones técnicas detalladas. Para este trabajo puede orientarse por medio de la abundante experiencia que hay en España sobre restauraciones y/o puestas a punto de órganos ya realizadas.
Esta relación, acompañada del  presupuesto correspondiente, se dará a conocer públicamente para que los especialistas presenten sus proyectos y presupuestos y puedan acceder al concurso.

4.- La comisión estudiará los proyectos presentados y adjudicará la obra al presupuesto que más se acerque a las directrices ya establecidas anteriormente por la comisión.

5.- Una vez decidida la empresa que va a realizar los trabajos de restauración y/o puesta a punto del instrumento, redactar el contrato en el que se especifique claramente la obra a desarrollar, con plazos de ejecución y pagos a realizar.

A continuación podría nombrarse dentro de esa comisión, una subcomisión para el seguimiento de las obras que se están realizando, si se van ajustando a las condiciones estipuladas en el contrato, si se van cumpliendo los plazos, si hay que realizar alguna modificación en el contrato.
El pago del último plazo vendrá condicionado por la comprobación directa de la comisión sobre el resultado obtenido. Al aceptar la obra se realizará el último pago.

6.- Es importante, para que el dinero invertido no se quede su máximo resultado, que la comisión detalle también un contrato de mantenimiento con la empresa que ha realizado el trabajo. En ese contrato de mantenimiento se estipulará una afinación anual (como mínimo) y el mantenimiento de los materiales según la garantía (5 años) .

También es importante la figura de un organista-custodio, que se responsabilice de llevar a cabo el cuidado el cumplimiento de lo establecido.